Twoja-Strona.Net - Od pepeszy do Yamato

II wojna światowa to okres gwałtow nego postępu technicznego, bo najlepsi naukowcy pracowali dla wojska
Wciągu sześciu lat do użytku wprowadzono stacje radiolokacyjne, samoloty odrzutowe, rakiety balistyczne, bombę jądrową. Pojawiły się automatyczne karabiny piechoty, celowniki noktowizyjne, artyleria samobieżna, torpedy kierowane, przeciwpancerne pociski kumulacyjne i podkalibrowe, trały przeciwminowe oraz wiele innych nowych środków walki.

Postęp techniczny obserwowano w każdej dziedzinie "rzemiosła" wojennego - od indywidualnego wyposażenia żołnierza po wielkie okręty.

Nieprzerwanie trwał wyścig w konstruowaniu broni coraz lepszej, szybszej, celniejszej, trudniejszej do zniszczenia

II wojna światowa to bez wątpienia wojna pancerna. Zastosowanie nowoczesnej artylerii i czołgów pozwoliło na przerwanie impasu wojny pozycyjnej i przywrócenie manewru operacyjnego. Głównym instrumentem manewrowym stały się czołgi i wojska zmechanizowane, które przejęły dawne zadania kawalerii.
Na początku konfliktu czołgi były jeszcze niedoskonałe pod względem technicznym, a koncepcje użycia sił pancernych dopiero się rodziły. W niektórych państwach stratedzy uważali czołg wyłącznie za narzędzie wsparcia piechoty (Francja, Polska, USA), w innych - za główny środek walki wojsk szybko wdzierających się w głąb ugrupowań przeciwnika (Niemcy, ZSRR, częściowo Wielka Brytania).
W trakcie wojny okazało się, że czołgi są potrzebne do obu tych zadań. Zaczęło się więc gwałtowne doskonalenie. Pancerze zostały pogrubione niemal pięciokrotnie, podobnie wzrosła moc silników. Niemcy eksperymentowali już wówczas nawet ze stabilizatorami armaty i celownikami noktowizyjnymi.

CzoŁg Średni T-34
Stał się jednym z symboli II wojny światowej, był jedną z najbardziej udanych konstrukcji w swojej klasie. Opracował ją pod koniec lat 30. zespół kierowany przez M. Koszkina. Prototyp (znany jako A-20) został po raz pierwszy wyposażony w pochylone płyty pancerza kadłuba i wieży, co zwiększało odporność na zniszczenie. Zastosowano też rewelacyjne na owe czasy zawieszenie z amortyzacją wewnętrzną (opracowane przez amerykańskiego konstruktora Chriestiego) i szerokie gąsienice, ułatwiające pokonywanie terenu.
Innym nowoczesnym elementem był silnik wysokoprężny W-2, znacznie bardziej odporny na pożar niż powszechne wówczas silniki benzynowe. T-34 wszedł do produkcji seryjnej w 1939 r. Początkowo uzbrojono go w działo 76,2 mm, wiosną 1944 r. wprowadzono wersję z armatą kal. 85 mm. Produkowano je przez całą wojnę, łącznie w ZSRR powstało 55 tys. czołgów tego typu, a wliczając produkcję powojenną - 61 tys. T-34 do połowy lat 50. były wytwarzane także w Polsce.

CzoŁg ciężki PzKpfW VI Tiger
W konstrukcji postawiono na jak najlepszą ochronę pancerną i siłę uzbrojenia, ale odbyło się to kosztem zmniejszenia szybkości i możliwości pokonywania terenu. Do końca wojny w Tygrysach stosowano silniki benzynowe, podatne na zapalenie w czasie walki. Produkcja czołgu oznaczonego symbolem PzKpfW VI Tiger ruszyła latem 1942 r., jednak wobec trudności technologicznych rozwijała się powoli. Czołg był uzbrojony w doskonałe działo kal. 88 mm, zdolne do zniszczenia niemal każdego czołgu alianckiego z większej odległości niż ten mógł zniszczyć Tygrysa. Jego słabym punktem był układ napędowy i gąsienice, ulegające częstym awariom. Do sierpnia 1944 roku, kiedy ruszyła produkcja nowego PzKpfW VII Tiger II (zwanego też "królewskim Tygrysem"), zbudowano zaledwie 1350 sztuk pierwszego modelu.
Pozwoliło to na sformowanie 10 samodzielnych batalionów czołgów ciężkich w Wehrmachcie i 3 w Waffen SS. Pomimo towarzyszącej im legendy, Tygrysy nie odegrały znaczącej roli w wojnie, było ich na to za mało.

CzoŁg Średni M4 Sherman
Podstawowym amerykańskim czołgiem II wojny światowej był M4 Sherman, produkowany od 1942 r. Zbudowano niemal 49.000 egzemplarzy. M4 Sherman powstał na bazie podwozia wcześniejszego, udanego czołgu M3 Lee, ale jego główne uzbrojenie - armatę 75 mm - umieszczono w wieży, a nie, jak u poprzednika, w kadłubie.
Shermanów użyto po raz pierwszy podczas walk w Afryce, w tym w słynnej bitwie pod Al Alamajn. Sprawdziły się znakomicie. Masowa produkcja pozwoliła aliantom na uzyskanie przewagi nad wojskami niemieckimi. Sherman był także podstawowym czołgiem wojsk brytyjskich i polskiej 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka. W 1944 r. wprowadzono wersję ze znacznie lepszym działem przeciwpancernym kal. 76,2 mm.

CzoŁg Średni Cromwell
Był najlepszym brytyjskim czołgiem "krążowniczym". Model A27 Cromwell skonstruowano w 1943 r., chrzest bojowy przeszedł podczas walk w Normandii w czerwcu 1944 r. Podstawę uzbrojenia Cromwellów stanowiły doskonałe działa 17-funtowe (kal. 76,2 mm), miały też one lepszą ochronę pancerną od amerykańskich Shermanów.
Zdolności produkcyjne Wielkiej Brytanii nie wystarczały na zaspokojenie potrzeb własnych wojsk, dlatego dużą liczbę czołgów importowano z USA. Cromwellami dysponowały głównie pułki gwardii królewskiej i jednostki rozpoznawcze dywizji pancernych. Po wojnie powstawały kolejne modele podobnych do nich czołgów "krążowniczych", ostatnim członkiem tej rodziny był Centurion.